Een sweatshop midden in Den Haag

door Fleur Ondersteijn, 17 August 2017

Als pr-adviseur beland je zo nu en dan in een project dat je met de neus op de feiten drukt. De campagne Women Power Fashion, een initiatief van de Schone Kleren Campagne en Mama Cash, is zo’n project. Sinds gisteren laten we winkelend publiek in Den Haag in contact komen met de drijvende kracht achter hun koopplezier: sweatshops. We deden dit al eerder in de Kalverstraat en nu is Den Haag aan de beurt.

Iedereen hoort zo nu en dan feiten voorbij komen over omstandigheden in fabrieken waar ‘onze’ kleding gemaakt wordt, maar geef toe, we staan er nooit écht bij stil. Helemaal niet op het moment suprême: tijdens het shoppen. Meestal loop ik gedachteloos langs rijen vol kleding. Keten na keten. Zit er een minuscuul stikseltje los, dan vraag ik korting bij de kassa. Ik, en velen met mij, betaal alleen voor perfectie.

Het is eigenlijk bizar als je erover nadenkt: elk knoopje, naadje, en stikseltje is met de hand in elkaar gezet door vrouwen in verre oorden. Kledingproductie is mensenwerk. En bijna al die knoopjes, naadjes en stikseltjes zitten perfect. En dan te bedenken dat van een shirt van negenentwintigeuro ongeveer achttien cent naar de naaister gaat. Achttien cent!

Waar komt mijn kleding vandaan?
Zeuren om een loszittend stiksel. Hoe durf ik eigenlijk? Het zou goed zijn als er wat meer bewustzijn was onder ons allemaal. Over wat er achter onze kleding zit. Ik wil geen vingertjes wijzen of grote ketens de rug toekeren, maar wat vaker stilstaan bij waar mijn kleding vandaan komt, wat er achter zit en hoe weinig waardering er eigenlijk naar deze hardwerkende mensen gaat. Dat kan echt geen kwaad. En daarom vind ik het gaaf om voor deze campagne te werken.

Het stukje nagebootste naaifabriek, waarin voorbijgangers plaats kunnen nemen en mee kunnen naaien, laat je beseffen hoe bizar snel en met hoeveel perfectie deze vrouwen te werk gaan. In de tijd dat zij al vijf shirtjes in elkaar hebben zitten, zwoegen wij nog op die ene naad. Naar de wc wanneer ze willen? Nee hoor. Veilige werkomstandigheden? Geen haan die ernaar kraait. Pauze om de paar uur? Ben je mal. En toch leveren ze ‘perfect’ werk. Voor een schijntje. Minder dan een schijntje. Laten we ons daar eens meer van bewust worden.

Pop-up sweatshop
Middenin het shopping gebied van Den Haag, tegenover de Bijenkorf en om de hoek van de Primark, komt een container te staan met daarin een interactieve pop-up sweatshop: een theatrale versie van een kledingfabriek waar vrijwilligers keihard aan het werk zijn. Voorbijgangers kunnen de arbeidsomstandigheden van de naaisters beïnvloeden en zelfs even achter een naaimachine gaan zitten. Zo krijgen mensen een beeld en een gevoel bij hoe kleding gemaakt wordt. Natuurlijk vertellen we ook hoe die arbeidsomstandigheden verbeterd kunnen worden. De pop-up staat er van 16 tot 21 mei en verschillende BN’ers en politici schuiven gedurende de week aan achter de naaimachine.

Helemaal uit Pakistan komt de activtiste Zehra Kahn, die uit eigen ervaring kan vertellen onder welke omstandigheden vrouwen in de kledingindustrie werken en hoe ze zich organiseren om hun rechten te claimen.

Oh, en dit is geen pr-praatje om onze klant in de spotlights te zetten. Kom maar langs in Den Haag, dan begrijp je wat ik bedoel. En eerlijk is eerlijk: ik beweer heus niet dat mijn gedrag 180 graden zal draaien nu ik aan deze actie meewerk, maar het schijnt op z’n minst een ander licht op de zaak. En daar is waar alle verandering begint.